zaterdag 8 januari 2011
donderdag 30 december 2010
Regels voor spatiegebruik en nog veel meer. Mijn zus, onderwijzeres, attendeerde haar siblings erop ...
Regels
Een samenstelling is een woord dat is opgebouwd uit twee of meer woorden die ieder zelfstandig kunnen voorkomen. Denk aan woorden als tuinbroek (tuin+broek) en badslippers (bad+slippers). Samenstellingen worden in het Nederlands altijd aan elkaar geschreven, om zo aan te geven dat de woorden van de samenstelling bij elkaar horen. Eventueel kan een koppelteken worden gebruikt om de opbouw van de samenstelling duidelijker te maken, maar het gebruik van een spatie in het samengestelde woord is altijd fout.
Maar wat als het woord te lang wordt?
Waarom zou je 'theepot' aan elkaar schrijven en 'hagelslagverpakking' niet? Het maakt niet uit uit hoeveel delen het woord is samengesteld. Ook samenstellingen die bestaan uit drie of meer delen worden aan elkaar geschreven. Het is dus 'waterkrachtcentrale', 'vijfsterrenhotel', 'derdewereldland' en 'langetermijnplanning'. Hoewel het vaak helemaal niet nodig is, geldt ook hier dat het eventueel is toegestaan om de structuur van de samenstelling met een koppelteken te verduidelijken. Maar nooit met een spatie! Wees dus niet bang om lange woorden te schrijven; het is 'langetermijnplanning' (of eventueel 'langetermijn-planning') en dus niet 'langetermijn planning' of 'lange termijnplanning'.
Zijn er uitzonderingen waarbij het gebruik van een spatie wel correct is?
Bij een samenstelling met een eigennaam - zoals 'Marco Borsato', 'Tweede Kamer' of 'Albert Heijn' - wordt die naam als eenheid opgevat, en daarvan wordt de spelling in een samenstelling niet veranderd. Eventuele spaties blijven daarbij dus gehandhaafd, en dat is dan ook meteen de enige uitzondering. In principe worden de eigennaam en de rest van de samenstelling aaneengeschreven. Het is vaak duidelijker om tussen de eigennaam en de rest van de samenstelling een koppelteken te plaatsen, om aan te geven waar de eigennaam ophoudt. Zo wordt het dus 'Marco Borsato-fanclub', 'Tweede Kamer-lid' en 'Albert Heijn-filiaal'.
Zijn er verder nog voorbeelden waarin het gebruik van een spatie juist is?
Nee, samenstellingen worden verder altijd aan elkaar geschreven. Het is echter niet gezegd dat een combinatie zoals 'lange afstandsloper' altijd fout is. Als niet de afstand lang is maar de loper zelf, dan is 'lange' een bijvoeglijk naamwoord bij 'afstandsloper' en wordt het dus als twee woorden geschreven. Maar dat is wat anders dan een 'langeafstandsloper'! Dit onderscheid is overigens precies de reden dat een samenstelling helemaal aan elkaar geschreven moet worden, zonder spaties.
Oké, geen spaties dus. Maar wat met het koppelteken?
Je mag het koppelteken dus eventueel gebruiken als je denkt dat dat de leesbaarheid van het woord ten goede komt. Maar er zijn ook nog een paar gevallen waarin je verplicht bent een koppelteken te gebruiken.
Bijvoorbeeld bij samenstellingen met een afkorting (cd-doosje), een symbool (@-teken) of een cijfer (60-jarige).
Of in gevallen van 'klinkerbotsing' waarbij in de samenstelling twee klinkers achter elkaar komen te staan die als één klank gelezen kunnen worden. Om te voorkomen dat de 'o' en de 'e' als 'oe' worden gelezen, schrijf je 'macro-economie' met een streepje. Iets dergelijks geldt ook bij 'milieu-inspecteur'.
Samengevat
Er zijn best wat situaties waarbij je in lange samengestelde woorden een koppelteken mag of moet gebruiken. Maar gebruik in samengestelde woorden dus nooit een spatie!
Bron:
http://www.spatiegebruik.nl/index.php
Deze links verwijzen naar drukbezochte websites. Nu al bijna 60.000 bezoekers.
En op deze website kun je je basiskennis weer ophalen
Nog een voor verveelmomenten maar het werkt wel
Een samenstelling is een woord dat is opgebouwd uit twee of meer woorden die ieder zelfstandig kunnen voorkomen. Denk aan woorden als tuinbroek (tuin+broek) en badslippers (bad+slippers). Samenstellingen worden in het Nederlands altijd aan elkaar geschreven, om zo aan te geven dat de woorden van de samenstelling bij elkaar horen. Eventueel kan een koppelteken worden gebruikt om de opbouw van de samenstelling duidelijker te maken, maar het gebruik van een spatie in het samengestelde woord is altijd fout.
Maar wat als het woord te lang wordt?
Waarom zou je 'theepot' aan elkaar schrijven en 'hagelslagverpakking' niet? Het maakt niet uit uit hoeveel delen het woord is samengesteld. Ook samenstellingen die bestaan uit drie of meer delen worden aan elkaar geschreven. Het is dus 'waterkrachtcentrale', 'vijfsterrenhotel', 'derdewereldland' en 'langetermijnplanning'. Hoewel het vaak helemaal niet nodig is, geldt ook hier dat het eventueel is toegestaan om de structuur van de samenstelling met een koppelteken te verduidelijken. Maar nooit met een spatie! Wees dus niet bang om lange woorden te schrijven; het is 'langetermijnplanning' (of eventueel 'langetermijn-planning') en dus niet 'langetermijn planning' of 'lange termijnplanning'.
Zijn er uitzonderingen waarbij het gebruik van een spatie wel correct is?
Bij een samenstelling met een eigennaam - zoals 'Marco Borsato', 'Tweede Kamer' of 'Albert Heijn' - wordt die naam als eenheid opgevat, en daarvan wordt de spelling in een samenstelling niet veranderd. Eventuele spaties blijven daarbij dus gehandhaafd, en dat is dan ook meteen de enige uitzondering. In principe worden de eigennaam en de rest van de samenstelling aaneengeschreven. Het is vaak duidelijker om tussen de eigennaam en de rest van de samenstelling een koppelteken te plaatsen, om aan te geven waar de eigennaam ophoudt. Zo wordt het dus 'Marco Borsato-fanclub', 'Tweede Kamer-lid' en 'Albert Heijn-filiaal'.
Zijn er verder nog voorbeelden waarin het gebruik van een spatie juist is?
Nee, samenstellingen worden verder altijd aan elkaar geschreven. Het is echter niet gezegd dat een combinatie zoals 'lange afstandsloper' altijd fout is. Als niet de afstand lang is maar de loper zelf, dan is 'lange' een bijvoeglijk naamwoord bij 'afstandsloper' en wordt het dus als twee woorden geschreven. Maar dat is wat anders dan een 'langeafstandsloper'! Dit onderscheid is overigens precies de reden dat een samenstelling helemaal aan elkaar geschreven moet worden, zonder spaties.
Oké, geen spaties dus. Maar wat met het koppelteken?
Je mag het koppelteken dus eventueel gebruiken als je denkt dat dat de leesbaarheid van het woord ten goede komt. Maar er zijn ook nog een paar gevallen waarin je verplicht bent een koppelteken te gebruiken.
Bijvoorbeeld bij samenstellingen met een afkorting (cd-doosje), een symbool (@-teken) of een cijfer (60-jarige).
Of in gevallen van 'klinkerbotsing' waarbij in de samenstelling twee klinkers achter elkaar komen te staan die als één klank gelezen kunnen worden. Om te voorkomen dat de 'o' en de 'e' als 'oe' worden gelezen, schrijf je 'macro-economie' met een streepje. Iets dergelijks geldt ook bij 'milieu-inspecteur'.
Samengevat
Er zijn best wat situaties waarbij je in lange samengestelde woorden een koppelteken mag of moet gebruiken. Maar gebruik in samengestelde woorden dus nooit een spatie!
Bron:
http://www.spatiegebruik.nl/index.php
Deze links verwijzen naar drukbezochte websites. Nu al bijna 60.000 bezoekers.
En op deze website kun je je basiskennis weer ophalen
Nog een voor verveelmomenten maar het werkt wel
woensdag 29 december 2010
Ouderen en social media in de VS. Bericht van Matthijs van den Broek
Social media gebruik ouderen (55 - 64) rijst de pan uit in VS
Matthijs van den Broek (Marketingfacts.nl)
@mgvandenbroek
Social media marketing,
Het gebruik van social networks onder alle Amerikaanse volwassenen liet in de periode van 2008 tot 2010 al een enorme stijging zien (van 35 naar 61 procent). In de leeftijdscategorie van 55 - 64 (deze groep wordt door de onderzoekers bij PEW (via MC) ‘older boomers’ genoemd) is de stijging in gebruik de afgelopen twee jaar nog veel sterker: van 9 procent naar 43 procent. Ook de stijging bij de ‘younger boomers’ (45 - 55) is sterk (van 20 procent naar 50 procent).
Hieronder het plaatje met alle leeftijdsgroepen en het gebruik (klik er op, dan is het te lezen (Antonia):
De groeipercentages in de besproken leeftijdsgroepen zijn indrukwekkend en laten een interessante trend zien. Ook heel belangrijk en voer voor marketeers: de relatieve groei die je ziet bij de ‘GI generation’ van boven de 74 jaar. Amerikaanse opa’s en oma’s gaan ook online. Steeds meer.
Matthijs van den Broek (Marketingfacts.nl)
@mgvandenbroek
Social media marketing,
Het gebruik van social networks onder alle Amerikaanse volwassenen liet in de periode van 2008 tot 2010 al een enorme stijging zien (van 35 naar 61 procent). In de leeftijdscategorie van 55 - 64 (deze groep wordt door de onderzoekers bij PEW (via MC) ‘older boomers’ genoemd) is de stijging in gebruik de afgelopen twee jaar nog veel sterker: van 9 procent naar 43 procent. Ook de stijging bij de ‘younger boomers’ (45 - 55) is sterk (van 20 procent naar 50 procent).
Hieronder het plaatje met alle leeftijdsgroepen en het gebruik (klik er op, dan is het te lezen (Antonia):
De groeipercentages in de besproken leeftijdsgroepen zijn indrukwekkend en laten een interessante trend zien. Ook heel belangrijk en voer voor marketeers: de relatieve groei die je ziet bij de ‘GI generation’ van boven de 74 jaar. Amerikaanse opa’s en oma’s gaan ook online. Steeds meer.
donderdag 23 december 2010
Laatste nieuws over eBooks en bibliotheken en thuisgebruik digitale content. met o.a. aanbod pilot auteursrechtelijk beschermd aanbod
VOB, SIOB en Bibliotheek.nl hebben gezamenlijk een stuurgroep ingesteld voor met als doel het verwerven van een strategische positie voor openbare bibliotheken in de markt voor eBooks waardoor de gebruiksmogelijkheden voor bibliotheekleden en de sterke maatschappelijke positie van de bibliotheken nu en in de toekomst gewaarborgd blijven.
Project ELMO
Vanuit de Stuurgroep eBooks is het project ELMO (E-books Library Made Operational) gestart om vorm te geven aan de realisatie van de eBook propositie.
TNO-rapport
In april 2010 is het rapport eBooks in de bibliotheek verschenen. Het onderzoek werd verricht door TNO, in opdracht van Stichting Bibliotheek.nl.
Rechtenvrij aanbod eind 2010 beschikbaar
De stuurgroep maakt onderscheid tussen het realiseren van een rechtenvrij en een auteursrechtelijk beschermd aanbod. Het rechtenvrije aanbod komt aan het einde van dit jaar beschikbaar. Begin 2011 gaat een pilot van start voor het auteursrechtelijk beschermde aanbod. Meer in de update van september 2010 van de stuurgroep.
Nog geen thuisgebruik in 2011
Het realiseren van het gewenste thuisgebruik blijft een lastig punt. De problemen concentreren zich op de volgende vier punten: 1. benodigde technische infrastructuur; 2. beschikbare rechten; 3. bestaande doorlevering aan het onderwijs; 4. de prijs die de rechthebbenden hiervoor in rekening willen brengen. Als gevolg hiervan constateert de Inkoopcommissie dat in 2011 helaas nog geen thuisgebruik zal plaatsvinden.
Thuisgebruik literaire content
De Inkoopcommissie krijgt de laatste tijd veel vragen van bibliotheken naar aanleiding van de aankondiging van NBD/ Biblion met individuele bibliotheken afspraken te willen maken over het thuisgebruik van de literaire bestanden. De commissie raadt bibliotheken af om hierop in te gaan, in een mail die op 20 juli aan de bibliotheekdirecties is verstuurd.
Laatst gewijzigd op: 10 november 2010Stuur pagina door!Print deze pagina
Project ELMO
Vanuit de Stuurgroep eBooks is het project ELMO (E-books Library Made Operational) gestart om vorm te geven aan de realisatie van de eBook propositie.
TNO-rapport
In april 2010 is het rapport eBooks in de bibliotheek verschenen. Het onderzoek werd verricht door TNO, in opdracht van Stichting Bibliotheek.nl.
Rechtenvrij aanbod eind 2010 beschikbaar
De stuurgroep maakt onderscheid tussen het realiseren van een rechtenvrij en een auteursrechtelijk beschermd aanbod. Het rechtenvrije aanbod komt aan het einde van dit jaar beschikbaar. Begin 2011 gaat een pilot van start voor het auteursrechtelijk beschermde aanbod. Meer in de update van september 2010 van de stuurgroep.
Nog geen thuisgebruik in 2011
Het realiseren van het gewenste thuisgebruik blijft een lastig punt. De problemen concentreren zich op de volgende vier punten: 1. benodigde technische infrastructuur; 2. beschikbare rechten; 3. bestaande doorlevering aan het onderwijs; 4. de prijs die de rechthebbenden hiervoor in rekening willen brengen. Als gevolg hiervan constateert de Inkoopcommissie dat in 2011 helaas nog geen thuisgebruik zal plaatsvinden.
Thuisgebruik literaire content
De Inkoopcommissie krijgt de laatste tijd veel vragen van bibliotheken naar aanleiding van de aankondiging van NBD/ Biblion met individuele bibliotheken afspraken te willen maken over het thuisgebruik van de literaire bestanden. De commissie raadt bibliotheken af om hierop in te gaan, in een mail die op 20 juli aan de bibliotheekdirecties is verstuurd.
Laatst gewijzigd op: 10 november 2010Stuur pagina door!Print deze pagina
woensdag 22 december 2010
De VOB heeft besloten:
21 december 2010
Basispakket digitale content 2011
Omslaggeld gaat omlaag
De algemene ledenvergadering van de VOB heeft op 9 december in Maastricht het bedrag van de omslag voor het basispakket digitale content voor het jaar 2011 vastgesteld op € 0,20 per inwoner van het werkgebied. In 2010 was dat € 0,22.
Bekijk de presentatie (pdf) die na afloop van de ledenvergadering is uitgereikt.
Veranderingen in het basispakket t.o.v. 2010 (per leverancier)
NBD/ Biblion
Uit het basispakket:
•Fictierom
•Actuele Documentatiebank Jeugd
•Gezondheidsloket Plus
Nieuw in het basispakket:
•Actuele Documentatiebank
•Digitale Grote Almanak
LexisNexis
De Tijdschriftenbank gaat uit het basispakket. Deze zal dus ook niet meer worden doorgeleverd aan scholen.
De Krantenbank blijft wel in het basispakket, maar zal met ingang van juli 2011 niet meer worden doorgeleverd door bibliotheken aan de scholen. LexisNexis zal de Krantenbank in het vervolg rechtstreeks aan de scholen aanbieden.
Virtumedia
Keesings Historisch Archief gaat uit het pakket. Het thuisgebruik en de doorlevering naar scholen zal daarmee ook per 1 januari 2011 komen te vervallen.
MuziekWeb/CDR
Deze dienst gaat van het aanvullend pakket naar het basispakket. Het betreft het hosten van MuziekWebpagina’s in alle lokale/ provinciale Aquabrowsers. Leden zien hierbij de aanvraagknop voor het digitaal lenen van muziek. De belangrijkste wijziging houdt in dat bibliotheken voor deze dienst vanaf 2011 niet meer individueel betalen. Het is in feite landelijk afgekocht.
Uitgeverij Unieboek/ Het Spectrum
Nieuw in het basispakket is de encyclopedie WinklerPrins Online, de versies Jeugd, Studie en Groot. Deze wordt niet opgenomen in de Aquabrowser, maar zal via een linkje toegankelijk zijn binnen de muren van de bibliotheek.
Bibliotheken moeten er dus zelf voor zorgen dat toegang wordt geboden tot de WinklerPrins Online in de publiekstoegang die de bibliotheken daarvoor gebruiken. Nadere berichtgeving hierover volgt.
Overzicht basispakket digitale content per 1 januari 2011 (pdf)
Onderzoek MetrixLab
In opdracht van de Inkoopcommissie heeft MetrixLab onderzoek gedaan onder eindgebruikers en bibliotheekmedewerkers naar de relevantie en kwaliteit van de digitale bestanden uit het basispakket 2010. De uitkomst van dit onderzoek diende mede als uitgangspunt voor de onderhandelingen van de Inkoopcommissie met de leveranciers. Bekijk het Onderzoeksrapport (pdf)
Meer informatie
Voor meer informatie over het basispakket digitale content, zie de achtergrondpagina Digitale content.
Basispakket digitale content 2011
Omslaggeld gaat omlaag
De algemene ledenvergadering van de VOB heeft op 9 december in Maastricht het bedrag van de omslag voor het basispakket digitale content voor het jaar 2011 vastgesteld op € 0,20 per inwoner van het werkgebied. In 2010 was dat € 0,22.
Bekijk de presentatie (pdf) die na afloop van de ledenvergadering is uitgereikt.
Veranderingen in het basispakket t.o.v. 2010 (per leverancier)
NBD/ Biblion
Uit het basispakket:
•Fictierom
•Actuele Documentatiebank Jeugd
•Gezondheidsloket Plus
Nieuw in het basispakket:
•Actuele Documentatiebank
•Digitale Grote Almanak
LexisNexis
De Tijdschriftenbank gaat uit het basispakket. Deze zal dus ook niet meer worden doorgeleverd aan scholen.
De Krantenbank blijft wel in het basispakket, maar zal met ingang van juli 2011 niet meer worden doorgeleverd door bibliotheken aan de scholen. LexisNexis zal de Krantenbank in het vervolg rechtstreeks aan de scholen aanbieden.
Virtumedia
Keesings Historisch Archief gaat uit het pakket. Het thuisgebruik en de doorlevering naar scholen zal daarmee ook per 1 januari 2011 komen te vervallen.
MuziekWeb/CDR
Deze dienst gaat van het aanvullend pakket naar het basispakket. Het betreft het hosten van MuziekWebpagina’s in alle lokale/ provinciale Aquabrowsers. Leden zien hierbij de aanvraagknop voor het digitaal lenen van muziek. De belangrijkste wijziging houdt in dat bibliotheken voor deze dienst vanaf 2011 niet meer individueel betalen. Het is in feite landelijk afgekocht.
Uitgeverij Unieboek/ Het Spectrum
Nieuw in het basispakket is de encyclopedie WinklerPrins Online, de versies Jeugd, Studie en Groot. Deze wordt niet opgenomen in de Aquabrowser, maar zal via een linkje toegankelijk zijn binnen de muren van de bibliotheek.
Bibliotheken moeten er dus zelf voor zorgen dat toegang wordt geboden tot de WinklerPrins Online in de publiekstoegang die de bibliotheken daarvoor gebruiken. Nadere berichtgeving hierover volgt.
Overzicht basispakket digitale content per 1 januari 2011 (pdf)
Onderzoek MetrixLab
In opdracht van de Inkoopcommissie heeft MetrixLab onderzoek gedaan onder eindgebruikers en bibliotheekmedewerkers naar de relevantie en kwaliteit van de digitale bestanden uit het basispakket 2010. De uitkomst van dit onderzoek diende mede als uitgangspunt voor de onderhandelingen van de Inkoopcommissie met de leveranciers. Bekijk het Onderzoeksrapport (pdf)
Meer informatie
Voor meer informatie over het basispakket digitale content, zie de achtergrondpagina Digitale content.
Abonneren op:
Posts (Atom)