zondag 27 maart 2011

Gelezen in NRC 26 maart: deze boekhandelaar in Amsterdam wil de publieke functie van de bibliotheek wel overnemen. Maar gaat dat de klant meer geld kosten dan nu? Waar zijn we mee bezig?

Bibliotheek weg? Dan komen we wel samen in de boekhandel
"Waar bestsellers niet op pallets liggen, ontstaat de lezersgemeenschap"

Door Carel van Pampus Boekhandelaar in Amsterdam
Na afloop van de Boekenweek horen we vooral over de omzetcijfers, maar ook de rol van de – kleine – boekhandel verdient aandacht. Die vervult namelijk steeds meer een gemeenschapsfunctie.

De Boekenweek is morgen weer voorbij. De omzetten kunnen worden opgeteld. Dat gebeurt natuurlijk ook, maar de verschraling in het aanbod van de meeste uitgevers en de toenemende fixatie op hitparades, op toptiens of topzestiglijstjes, ontgaan het lezende ‘publiek’ intussen niet. Het ontgaat de lezers evenmin dat boekverkopers steeds gemakkelijker speciale ‘plekken’ – in de etalage, naast de kassa – verhuren aan uitgevers.

Dus is de vraag: als overal min of meer dezelfde toptitels worden aangeboden, wat maakt het dan nog uit waar je je boek koopt? In de meeste winkels liggen immers heel veel exemplaren van dezelfde paar titels klaar op grote pallets
U rekent simpel af bij de kassa. De camera’s waken ondertussen over uw en onze eigendommen. Waarom?

Voor die boeken hoef je de deur toch niet meer uit. Die kun je ook wel via internet bestellen.

Dit is het algemene beeld van de grote boekhandel in Nederland, maar er zijn ook meer andere en kleinere boekhandels, winkels waar de titels uit de toplijsten niet meteen in het zicht liggen, waar niet alleen de bestsellers, maar ook merkwaardige titels mooi plat en zichtbaar neergelegd worden uitgestald en waar, jazeker, recent werk beschikbaar is. Dat zijn vaak plaatsen waar de lezer kan denken: „hé, wat is dat voor een boek?” Daar wordt onthaast. Daar hangt geen zachte drang om meteen af te rekenen bij de kassa.

Natuurlijk, een goed aanbod, in de breedte, valt altijd op, maar op die minder vanzelfsprekend ingerichte plaatsen gebeurt vaak toch ook meer. Je wilt nog niet weg.

Waarom? Omdat daar een bekende is, of een onbekende – even praten, de kinderen kruipen wel in het speelhok met een Gouden Boekje, of om een kopje koffie of thee te drinken bij een wat ingewikkelder gesprek.

Is dat een dorpsgevoel? Zeker, en de ondernemer moet dat gevoel ook onderkennen. De winkelier moet zijn buurt immers kunnen lezen. Hij of zij probeert in te spelen op dingen die daar leven of behoren te leven.

Dan wordt die sfeervolle ruimte met leuke boeken ineens ook nog eens een geschikte plek om maandelijks ‘Open Koffie Ochtenden voor ZZP’ers’ te houden (bij mij elke keer met een opkomst van veertig à vijftig mensen), of een vergadering van een bewonerscomité, dan wel een publiek gesprek met een vooraanstaande socioloog, met de schrijfster Kristien Hemmerechts of een avond over de stedenbouwkundige geschiedenis van de wijk – et cetera.

Hoe komt het dat boekwinkels die functie steeds meer vervullen? Ik denk omdat in Amsterdam-Oost, waar ik woon en werk, de vele sociaal-culturele voorzieningen niet meer goed sporen met de behoeften van de bevolking. Dit deel van de stad heeft bijvoorbeeld welgeteld één filiaal van de Openbare Bibliotheek. In zo’n wijk kan een beetje extra podium geen kwaad. Buurtbewoners nemen daartoe ook zelf initiatieven, zoals het maandelijkse Podium 303 bij ons in Amsterdam-Oost.

Boekwinkels blijken eveneens die oude gemeenschapsfuncties, die nu niet langer vanzelfsprekend worden uitgevoerd door openbare gelegenheden als de bibliotheek, meer en meer te vervullen. Ze hebben meer taken dan alleen boeken verkopen. Het onderhouden, prikkelen en verbinden van een buurt – het is vermoedelijk geen opwindend thema voor de volgende Boekenweek, maar het is wel precies wat steeds meer kleine boekwinkels doen.

Vandaag maar eens de berichten over de iPad 2 gelezen. Wow, wel weer verrassende nieuwigheidjes

donderdag 24 maart 2011

e-booknieuws NRC. Lees meer boekennieuws in NRC van 24 maart

Verkoop e-books blijft stijgen in eerste maanden 2011
In de eerste twee maanden van 2011zijn zo’n 80.000 e-books verkocht in
Nederland, meldt B oekennieuws. In dezelfde periode werden er 7.776.560
papieren boeken verkocht. Vorig jaar distribueerde het Centraal Boekhuis
ruim 350.000 e-books, iets minder dan 1 procent van de totale boekenmarkt.
(B H)
e-Bookpiraterij: Der Spiegel half uur na verschijning gratis
E-bookpiraterij neemt in Duitsland hand over hand toe. Dit blijkt uit een studie in opdracht van de Duitse vereniging van uitgevers. Op torrentsites circuleren vooral bekende internationale bestsellers en wetenschappelijke boeken. Ook gekraakte luisterboeken en hoogwaardig ingescande tijdschriften en kranten zijn gratis te downloaden. Volgens de onderzoekers is een nieuwe editie van Der Spiegel al een half uur na het vrijgeven aan de abonnees beschikbaar, zo bericht Die Welt. Het gaat in de regel om ingescande bestanden. Sommigen internetters hebben duizenden boeken gedigitaliseerd, zoals bijvoorbeeld de man of vrouw met de schuilnaam ‘2nicegirl’, die 1440 boeken van de uitgeverij Thieme Chemistry gratis beschikbaar stelt. (HC)

zondag 20 maart 2011

Boekenweek 2011: 20 maart interview met auteur Thijs de Boer in Nuenense bibliotheek

Vandaag ontving de Nuenense bibliotheek auteur Thijs de Boer. Joop Dirksen, docent Nederlands aan het Plein College Eckart, inspirator en initiator van de literatuurdidactiek in Nederland en onlangs nog voor zijn inspanningen onderscheiden met de Ridder in de Orde van Oranje Nassau, interviewde hem.
Thijs is opgegroeid in Nuenen en dat was een reden om deze jonge auteur uit te nodigen. Meer reden om hem uit te nodigen waren de recensies die in de landelijke media verschenen n.a.v. zijn debuut "Vogels die vlees eten".
Enkele citaten:
Vogels die vlees eten is een bundel waar je eindeloos uit wil citeren. Maar het zijn niet zomaar mooie citaten. Ze passen precies binnen het verhaal, ze zijn de dichtst mogelijke benadering van de kern. De Boer reikt zijn personages geen afgerond verhaal aan, hij geeft ze slechts fragmenten, en tezamen vormen die fragmenten een doolhof waarin ze het zelf maar moeten uitzoeken.
Er is geen debutant die zo bewust pauzes in zijn verhaal aanbrengt, om de lezer op adem te laten komen, en te laten nadenken over wat de tekst wil zeggen. Waarom geen ontbijt? Wat betekent 'kwijt'? Wat betekent 'alle hoop verliezen'? Al lezend krijg je daarover wel een bang vermoeden. En dat is knap, als een schrijver in twee zinnen zoveel vragen weet op te roepen.
En:
Sommige boeken zijn zo goed dat het gevaarlijk wordt: je loopt onder de tram, vergeet te eten, zet relaties op het spel - als je maar verder kunt lezen. Vogels die vlees eten is het debuut van Thijs de Boer. Tien korte verhalen.
Het gerucht ging dat De Boer in een paar pagina's meer zegt dan de meeste schrijvers in een hele roman. Dat is niet helemaal waar. Hij zegt meer in een paar zinnen.

Het is jammer dat de belangstelling gering was. Wellicht lag dit aan het tijdstip (zondag) aan het mooie weer of aan het feit dat Thijs nog niet bekend is bij het grote publiek. In ieder geval was het een erg interessant gesprek. Ik zie dan ook uit naar het volgende boek van deze jonge auteur.

zaterdag 19 maart 2011

Eerste e-bibliotheek geopend in Taiwan

Afgelopen week een klein berichtje in de NRC:Op het Taiwanese vliegveld Taoyuan is de eerste e-bibliotheek terwereld geopend. Reizigers kunnen e-readers en iPads lenen met daarop 400 Chinese en Engelse boeken. Er is voor de reizigers een speciale ruimte ingericht, naast de "gewone"bibliotheek met 2000 boeken.Daar kunnen de e-readers en iPads geladen worden. Er wordt in ook melding gemaakt dat Taiwan niet de eerste luchthaven is met een bibliotheek maar Schiphol.

De wetgeving voor het uitlenen van eraeders en iPads is blijkbaar soepeler dan in Nederland.Eerst maar eens afwachten wanneer de uitleenmogelijkheden voor ebooks verruimd zijn.
Interessant zou zijn om te weten of er veel gebruik wordt gemaakt deze leenmogelijkheid. Volgens een bericht (klik op de hoofdtitel)

kan men dit nog niet melden.

vrijdag 18 maart 2011

De Nederlandse jongeren kampioen leesaversie en Turkse jongeren kampioen leesplezier. Lees het opniniestuk van Leo Prick in de NRC door op deze titel te klikken

Er is de afgelopen week nogal wat geschreven over de jeugd: over hun leesplezier, over digitale vaardigheden. In mijn vorige blogbericht haal ik een artikel aan waarin beweerd nwordt dat de jeugd toch nog redelijk veel leest. Blijkbaar hebben ze er geen plezier. Dat meldt het onderstaande artikel van Leo Prick in de NRC.

De jeugd houdt helemaal niet meer van lezen

Opinie | Dinsdag 15-03-2011 | Sectie: Overig | Pagina: 18 | Leo Prick

Ook al danst de literaire elite vanavond onbekommerd op het Boekenbal, de Nederlandse jeugd is wereldkampioen leesaversie, schrijft Leo Prick.
Als niemand meer plezier heeft in lezen, worden er alleen nog maar boeken verkocht die je moet openslaan voor studie, koken of afvallen. Daarvan zijn er heel wat, maar mensen kopen de meeste boeken voor hun genoegen, om aan het lezen ervan plezier te ontlenen, of om het cadeau te geven aan iemand van wie je veronderstelt dat die daar blij mee zal zijn.

In het jongste PISA-onderzoek onder vijftienjarige scholieren uit 65 ontwikkelde landen ging de aandacht onder meer uit naar plezier in lezen. Dit werd gemeten aan de hand van een vragenlijst met de volgende elf stellingen:

Ik lees alleen als het moet

Lezen is een van mijn favoriete hobby's

Ik vind het leuk om met andere mensen over boeken te spreken

Ik vind het moeilijk om boeken uit te lezen

Ik ben blij wanneer ik een boek krijg als cadeau

Voor mij is lezen tijdverlies

Ik geniet ervan om naar een boekwinkel of een bibliotheek te gaan

Ik lees enkel om de informatie te krijgen die ik nodig heb

Ik kan niet stilzitten en meer dan enkele minuten lezen

Ik vind het leuk om mijn mening te geven over boeken die ik gelezen heb

Ik vind het leuk om boeken uit te wisselen met vrienden.

De uit deze stellingen verkregen informatie werd verwerkt tot de PISA-index 'Plezier in lezen'. De gemiddelde score bedroeg 0,06. Van alle ruim zestig onderzochte landen scoorden Nederlandse jongeren veruit het laagst: -32. Bij hen is geen sprake van leesplezier, integendeel. Nederland is wereldkampioen leesaversie.

Je zou die lage score kunnen verklaren uit het feit dat Nederlandse jongeren haast allemaal de beschikking hebben over snel internet, relatief veel tijd doorbrengen met ict en aan boeken niet toekomen, maar dat veronderstelt dat die beide media elkaar in de weg zouden zitten. Dat blijkt niet het geval te zijn. Zo vinden we in de toptien van leesplezier landen als Korea, Japan en Singapore, bepaald geen landen die achterlopen wat betreft ict.

Mocht de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek haar hoop hebben gericht op de Vlamingen, dan moet ik haar teleurstellen. Hun aversie tegen lezen doet niet onder voor die van de Nederlanders.

Is het dan helemaal hopeloos? Misschien niet, als voor de Turkse scholieren hier hetzelfde geldt als voor hun leeftijdsgenoten in Turkije. Met een score van 0,64 zijn de Turkse jongeren met afstand wereldkampioen leesplezier. Het eerstvolgende land op de ranglijst is Singapore, met een score van 0,29.

De stichting CPNB heeft tot doelstelling het lezen te stimuleren, ook voor de jeugd, lees ik op haar website. Ook de verdere toelichting daarbij valt op, door hetzelfde, kreupele taalgebruik. Zoiets past natuurlijk niet bij een organisatie die de liefde voor de geschreven taal propageert. Dat moet anders. Daarvan moet serieus werk worden gemaakt, maar vanavond, op het Boekenbal, dansen mensen onbekommerd. Dat deden ze ook op de Titanic.

Info: Leo Prick is medewerker van NRC Handelsblad.

woensdag 9 maart 2011

Jongeren en sociale media: 6,5 uur per dag online. Het complete artikel is te lezen in NRC Handelsblad van 9 maart

Jongeren schrijven zelf overmediagebruik in rubriek Jong vanaf deze week elke woensdag op de mediapagina ‘Digital natives'worden ze genoemd:mensen die geboren zijn met internet.
Vanaf vandaag schrijven vier jongeren elke woensdag over mediagebruik van
zichzelf en dat van leeftijdgenoten. Ze stellen zichzelf voor.
Jongeren 6,5 uur per dag bezig met media Door een onzer redacteuren
Rotterdam, 9 maart.
Jongeren tussen dertien en zestien jaar zijn grootgebruikers van sociale media. Met stip. Per dag besteden zij gemiddeld 62 minuten aan bijvoorbeeld
MSN, Hyves en Twitter. Dat is veel meer dan kinderen tussen tien en twaalf – die kunnen toe met 21 minuten per dag. Bij jongeren tussen
zeventien en negentien neemt het gebruik van sociale media weer af tot 29 minuten, ten gunste van emailen. De cijfers zijn afkomstig uit het in
2010 verschenen onderzoek ‘Alles over tijd’ van SPOT, een kenniscentrum
voor televisiereclame. Iedere twee jaar onderzoeken zij hoeveel
tijd Nederlanders besteden aan mediagebruik.
Het mediagedrag van jongeren tussen dertien en zestien is in meerdere opzichten opvallend: behalve hun obsessie met sociale media bellen en sms’en ze ook meer dan jongeren in andere leeftijdsgroepen. Ze luisteren meer naar de radio, spelen vaker games en besteden opmerkelijk genoeg ook relatief veel tijd aan het lezen van boeken. Hun totale
mediagebruik ligt op 388 minuten,
oftewel bijna zeseneenhalf uur per dag.
Jongeren in deze leeftijdsgroep hebben een „sterke behoefte aan
verbondenheid”, zo denken de onderzoekers.„Sociale media vullen
die behoefte in.” Vanaf zeventien jaar hebben jongeren meer behoefte
aan ‘live’ contact: uitgaan gaat dan een belangrijke rol spelen.
Internet vormt een onderdeel van jeugdcultuur, zo staat in een vorige
week verschenen rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau
(SCP). Volwassenen houden zij graag op enige afstand. De onderzoekers
keken onder meer of culturele instellingen meer jongeren kunnen bereiken door digitaal contact te leggen. Daar blijken zij niet van gediend. „De meeste mensen hebben Hyves voor vrienden en ze willen aandacht”, zegt Sema uit 3 vmbo. „Wat voor bericht of comment ga je naar een Hyve van een
museum schrijven?”

Jongeren tussen dertien en zestien besteden dus relatief veel tijd aan het lezen van boeken. Dat merken we in de bibliotheek ook: deze leeftijdscategorie is nog sterk vertegenwoordigd. Af en toe wegdromen met een boek.

Blogarchief