zondag 12 juni 2011
maandag 6 juni 2011
Onderzoek Elsevier naar lezen voor de lijst. Kwam het tegen op een blogbericht van Bibliotheek10, maar heb het artikel in april gemist.
Sinds mijn middelbare schooltijd blijkt niet veel veranderd te zijn. Ook ik behoorde tot een puberend gezelschap dat het liefst dunne boekjes las: zie de lijst uit 1978. Ik heb deze, en nog een aantal dunne boeken meer, allemaal gelezen destijds. Wat waarschijnlijk wel veranderd is dat we in mijn tijd veel meer boeken moesten lezen. Ook de Middeleeuwse en uit nog meer periodes die ons destijds niet zo aanspraken. Dat hoeft niet meer op alle scholen. Hoewel ik het laatste jaar een verandering zie optreden in het vraaggedrag van scholieren. Is dit al de invloed van het regeringsbeleid dat het niveau omhoog met in het onderwijs?
Wat wellicht wel anders is: ik vind lezen nog steeds een heel prettige bezigheid.Het internet, mobiele telefoons enz. zorgen ervoor dat de meeste jongeren niet veel meer lezen.
Het uitgebreide onderzoek is te vinden in de digitale versie van Elsevier.
Elsevier-onderzoek: Mulisch meest gelezen voor examen
Het meest gelezen boek voor het schoolexamen is bestseller De aanslag van Harry Mulisch. Leerlingen lezen ook graag Kluuns Komt een vrouw bij de dokter. Maar niet alle docenten keuren dat boek goed voor de lijst. Ze hebben liever dat hun pupillen Multatuli lezen.
Havisten lezen duidelijk anders dan hun leeftijdgenoten op het vwo
Wat lezen leerlingen nu- 2011
1. De aanslag, Harry Mulisch
2. De passievrucht, Karel Glastra van Loon
3. Het gouden ei, Tim Krabbé
4. Joe Speedboot, Tommy Wieringa
5. Het diner, Herman Koch/ Komt een vrouw bij de dokter, Kluun
Bron: Elsevier 2011
Wat lazen leerlingen vroeger- 1978
1. Het bittere kruid, Marga Minco
2. Wierook en tranen, Ward Ruyslinck
3. De herberg met het hoefijzer, A. den Doolaard
4. Oeroeg, Hella Haasse
5. Het fregatschip Johanna Maria, A. van Schendel
Bron: Vrij Nederland 1978
Wat lazen leerlingen vroeger- 1993
1. De aanslag, Harry Mulisch
2. Hersenschimmen, J. Bernlef
3. Het gouden ei, Tim Krabbé
4. De donkere kamer van Damocles, W.F. Hermans
5. Het bittere kruid, Marga Minco
Bron: Diepzee (Wolters-Noordhoff) 1993
Dat blijkt uit onderzoek dat Elsevier deed onder 82 middelbare scholen. Sectiehoofden Nederlands, zelf ook docent, gaven aan welke titels havisten en vwo’ers het meest lezen voor hun lijst.
De uitkomsten van het onderzoek, onder meer de Top-10 van meest gelezen boeken voor de lijst, staan in de Elsevier van deze week.
Winnaar
Mulisch is de grote winnaar. De aanslag, uit 1982 alweer, wordt het meest gelezen voor het schoolexamen. Op nummer twee staat De passievrucht van Karel Glastra van Loon, nummer drie is Het gouden ei van Tim Krabbé.
Havisten lezen duidelijk anders dan hun leeftijdgenoten op het vwo. De literaire thriller De eetclub van Saskia Noort wordt bijvoorbeeld alleen op de havo gelezen, Tirza van Arnon Grunberg alleen op het vwo.
Verboden
Er woedt een strijd in het klaslokaal. Over verboden boeken, literaire thrillers en over dik of dun. Leerlingen komen bijvoorbeeld aanzetten met Echte mannen eten geen kaas van Maria Mosterd. Maar docenten zijn onverbiddelijk: het boek mag niet op de lijst.
Waarom vinden zij literatuur eigenlijk belangrijk voor hun leerlingen? Het is volgens de docenten vooral goed voor de taalontwikkeling. Bovendien vergroot literatuur het empathisch vermogen. Maar liefst 41 procent van de ondervraagden vindt het leesniveau van hun eindexamenleerlingen te laag.
Dan zijn er nog de favoriete boeken van de docenten. Het liefst lezen ze De ontdekking van de hemel van Mulisch. En als het aan hen lag, lazen hun pupillen toch ook vooral klassiekers als Max Havelaar van Multatuli.
Dun
Wat zetten leerlingen vroeger het meest op hun lijst? In 1978 was Marga Minco’s Het bittere kruid nog dé favoriet volgens weekblad Vrij Nederland. Het literair-educatieve tijdschrift Diepzee maakte in 1993 een top-10 van meest gelezen boeken voor het examen. Ook toen al stond De aanslag van Mulisch op nummer 1.
Leerlingen lezen het liefst dunne boekjes. Dat blijkt uit het onderzoek dat Elsevier deze week publiceert. Het was ook een van de conclusies die Marijke Hilhorst vorig jaar al eens trok in haar column Kijken voor de lijst in Elsevier. Ze vergeleek de top-10 meest gelezen boeken onder middelbare scholieren in 1978 en in 2010.
Ze ging uit van het lijstje dat ze in 1978 maakte met Willem Jan Otten voor Vrij Nederland en de ranglijst op de website scholieren.com. Wat opvalt: Oeroeg van Hella Haasse komt op beide lijstjes voor. Dat geldt ook voor Kort Amerikaans van Jan Wolkers.
Meest gelezen boek onder middelbare scholieren in 2010 was Het gouden ei van Krabbé. Oeroeg van Haasse stond op twee.
Bron: Elsevier van 30 april 2011 (nr. 17), 'Literatuurlijst havo en vwo, Kluun wint dik van Multatuli'
En
Andrea Driesse Bibliotheek10
Wat wellicht wel anders is: ik vind lezen nog steeds een heel prettige bezigheid.Het internet, mobiele telefoons enz. zorgen ervoor dat de meeste jongeren niet veel meer lezen.
Het uitgebreide onderzoek is te vinden in de digitale versie van Elsevier.
Elsevier-onderzoek: Mulisch meest gelezen voor examen
Het meest gelezen boek voor het schoolexamen is bestseller De aanslag van Harry Mulisch. Leerlingen lezen ook graag Kluuns Komt een vrouw bij de dokter. Maar niet alle docenten keuren dat boek goed voor de lijst. Ze hebben liever dat hun pupillen Multatuli lezen.
Havisten lezen duidelijk anders dan hun leeftijdgenoten op het vwo
Wat lezen leerlingen nu- 2011
1. De aanslag, Harry Mulisch
2. De passievrucht, Karel Glastra van Loon
3. Het gouden ei, Tim Krabbé
4. Joe Speedboot, Tommy Wieringa
5. Het diner, Herman Koch/ Komt een vrouw bij de dokter, Kluun
Bron: Elsevier 2011
Wat lazen leerlingen vroeger- 1978
1. Het bittere kruid, Marga Minco
2. Wierook en tranen, Ward Ruyslinck
3. De herberg met het hoefijzer, A. den Doolaard
4. Oeroeg, Hella Haasse
5. Het fregatschip Johanna Maria, A. van Schendel
Bron: Vrij Nederland 1978
Wat lazen leerlingen vroeger- 1993
1. De aanslag, Harry Mulisch
2. Hersenschimmen, J. Bernlef
3. Het gouden ei, Tim Krabbé
4. De donkere kamer van Damocles, W.F. Hermans
5. Het bittere kruid, Marga Minco
Bron: Diepzee (Wolters-Noordhoff) 1993
Dat blijkt uit onderzoek dat Elsevier deed onder 82 middelbare scholen. Sectiehoofden Nederlands, zelf ook docent, gaven aan welke titels havisten en vwo’ers het meest lezen voor hun lijst.
De uitkomsten van het onderzoek, onder meer de Top-10 van meest gelezen boeken voor de lijst, staan in de Elsevier van deze week.
Winnaar
Mulisch is de grote winnaar. De aanslag, uit 1982 alweer, wordt het meest gelezen voor het schoolexamen. Op nummer twee staat De passievrucht van Karel Glastra van Loon, nummer drie is Het gouden ei van Tim Krabbé.
Havisten lezen duidelijk anders dan hun leeftijdgenoten op het vwo. De literaire thriller De eetclub van Saskia Noort wordt bijvoorbeeld alleen op de havo gelezen, Tirza van Arnon Grunberg alleen op het vwo.
Verboden
Er woedt een strijd in het klaslokaal. Over verboden boeken, literaire thrillers en over dik of dun. Leerlingen komen bijvoorbeeld aanzetten met Echte mannen eten geen kaas van Maria Mosterd. Maar docenten zijn onverbiddelijk: het boek mag niet op de lijst.
Waarom vinden zij literatuur eigenlijk belangrijk voor hun leerlingen? Het is volgens de docenten vooral goed voor de taalontwikkeling. Bovendien vergroot literatuur het empathisch vermogen. Maar liefst 41 procent van de ondervraagden vindt het leesniveau van hun eindexamenleerlingen te laag.
Dan zijn er nog de favoriete boeken van de docenten. Het liefst lezen ze De ontdekking van de hemel van Mulisch. En als het aan hen lag, lazen hun pupillen toch ook vooral klassiekers als Max Havelaar van Multatuli.
Dun
Wat zetten leerlingen vroeger het meest op hun lijst? In 1978 was Marga Minco’s Het bittere kruid nog dé favoriet volgens weekblad Vrij Nederland. Het literair-educatieve tijdschrift Diepzee maakte in 1993 een top-10 van meest gelezen boeken voor het examen. Ook toen al stond De aanslag van Mulisch op nummer 1.
Leerlingen lezen het liefst dunne boekjes. Dat blijkt uit het onderzoek dat Elsevier deze week publiceert. Het was ook een van de conclusies die Marijke Hilhorst vorig jaar al eens trok in haar column Kijken voor de lijst in Elsevier. Ze vergeleek de top-10 meest gelezen boeken onder middelbare scholieren in 1978 en in 2010.
Ze ging uit van het lijstje dat ze in 1978 maakte met Willem Jan Otten voor Vrij Nederland en de ranglijst op de website scholieren.com. Wat opvalt: Oeroeg van Hella Haasse komt op beide lijstjes voor. Dat geldt ook voor Kort Amerikaans van Jan Wolkers.
Meest gelezen boek onder middelbare scholieren in 2010 was Het gouden ei van Krabbé. Oeroeg van Haasse stond op twee.
Bron: Elsevier van 30 april 2011 (nr. 17), 'Literatuurlijst havo en vwo, Kluun wint dik van Multatuli'
En
Andrea Driesse Bibliotheek10
vrijdag 3 juni 2011
Weten of je gmail-account gehacked is: kijk bij instellingen of er verdache adressen bij staan. Zie artikel NRC
Google waarschuwt voor Chinese spionage
Door een onzer redacteuren | pagina 26 - 27
In een opmerkelijk bericht op het bedrijfsblog waarschuwt Google zijn klanten voor een gerichte phishing-aanval vanuit China. Een selecte groep gebruikers van maildienst Gmail wordt om de tuin geleid om het wachtwoord prijs te geven. Het zou gaan om „honderden persoonlijke accounts van belangrijke Amerikaanse ambtenaren, politieke activisten uit China, ambtenaren uit Zuid-Korea, militairen en journalisten.”
Volgens Google proberen indringers via computers in Jinan, China, met het gestolen wachtwoord mail automatisch door te sturen naar een ander adres of anderen toegang te geven tot Gmail-account. Wie wil weten of ie gehacked is, moet bij ‘Instellingen’ kijken of er verdachte doorstuur-adressen bij staan.
Google slaat alarm omdat het nu niet gaat om een – meer gebruikelijke – massale aanval. Dit is een aanval op specifieke individuen.
Anderhalf jaar geleden lag Google ook al onder vuur vanuit China. Het bedrijf was toen het slachtoffer van een geavanceerde aanval waarbij een lek in een oude internetbrowser van Microsoft onbevoegden toegang verschafte tot de Google servers. Daarbij ging het de inbrekers onder meer om Gmail-accounts van politieke activisten. Naar aanleiding van die affaire trok Google zich terug uit China en stuurt Chinese internetters nu naar een zoekmachine op een server in Hong Kong.
Google benadrukt dat nu niet opnieuw het eigen systeem gehackt is. Wel wijst het bedrijf op een beschermingsmogelijkheid bij het inloggen. Behalve het wachtwoord moet de Gmail-gebruiker dan een extra verificatiecode invoeren.
Door een onzer redacteuren | pagina 26 - 27
In een opmerkelijk bericht op het bedrijfsblog waarschuwt Google zijn klanten voor een gerichte phishing-aanval vanuit China. Een selecte groep gebruikers van maildienst Gmail wordt om de tuin geleid om het wachtwoord prijs te geven. Het zou gaan om „honderden persoonlijke accounts van belangrijke Amerikaanse ambtenaren, politieke activisten uit China, ambtenaren uit Zuid-Korea, militairen en journalisten.”
Volgens Google proberen indringers via computers in Jinan, China, met het gestolen wachtwoord mail automatisch door te sturen naar een ander adres of anderen toegang te geven tot Gmail-account. Wie wil weten of ie gehacked is, moet bij ‘Instellingen’ kijken of er verdachte doorstuur-adressen bij staan.
Google slaat alarm omdat het nu niet gaat om een – meer gebruikelijke – massale aanval. Dit is een aanval op specifieke individuen.
Anderhalf jaar geleden lag Google ook al onder vuur vanuit China. Het bedrijf was toen het slachtoffer van een geavanceerde aanval waarbij een lek in een oude internetbrowser van Microsoft onbevoegden toegang verschafte tot de Google servers. Daarbij ging het de inbrekers onder meer om Gmail-accounts van politieke activisten. Naar aanleiding van die affaire trok Google zich terug uit China en stuurt Chinese internetters nu naar een zoekmachine op een server in Hong Kong.
Google benadrukt dat nu niet opnieuw het eigen systeem gehackt is. Wel wijst het bedrijf op een beschermingsmogelijkheid bij het inloggen. Behalve het wachtwoord moet de Gmail-gebruiker dan een extra verificatiecode invoeren.
dinsdag 24 mei 2011
Jongerenliteratuurprijs
Vorige week deed ik een oproep om te stemmen voor de jongerenliteratuurprijs op de van oorsprong uit Nuenen afkomstige auteur Thijs de Boer. De uitslag is ondertussen binnen. Helaas heeft Thijs niet gewonnen.
Voor de publieksprijs had hij concurrentie van bijvoorbeeld iemand die 1,1 miljoen volgers op twitter had. Een Amerikaan. De invloed van sociale media wordt dus steeds groter.De juryprijs heeft hij ook niet gewonnen, maar zijn boek is ook meer voor de "volwassen jongeren", dus echt verwacht had hij het niet.Het meedingen naar de prijs heeft wel een tweede druk van zijn boek opgeleverd. En hij had wel een heel mooi juryrapport.En ik ben het daar helemaal mee eens:
Schitterend juryrapport voor Thijs de Boer
Gister ontving Thijs de Boer een schitterend juryrapport van de jury van de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs 2011. Zo schreven ze:
"Vogels die vlees eten van Thijs de Boer is een bijzonder debuut. Verontrustend, dat is de beste karakteristiek voor deze stilistisch ongekend knap geschreven verhalenbundel. De sarcastische ondertoon fungeert als dam tegen de harde werkelijkheid en maakt de verhalen schijnbaar draaglijk. Bijzonder knap is dat de zwarte humor van De Boer de thematiek zowel verluchtigt als versterkt.
Als een volleerd kortverhalenschrijver geeft hij zijn lezers slechts enkele aanknopingspunten, hoewel hij er toch in slaagt hen met een minimum aan woorden zijn vertellingen binnen te trekken. Die verhalen zijn stil, beeldend en bijna tastbaar in hun psychische gruwel. Zonder grote woorden te gebruiken raakt De Boer aan de angsten en onzekerheden die het leven ons brengt.
De jonge mensen die emotioneel met zichzelf overhoop liggen en doelloos door het leven zwalken vormen de rode draad in deze indringende verhalenbundel, waarmee De Boer in een keer zijn naam gevestigd heeft."
Zie ook:
Voor de publieksprijs had hij concurrentie van bijvoorbeeld iemand die 1,1 miljoen volgers op twitter had. Een Amerikaan. De invloed van sociale media wordt dus steeds groter.De juryprijs heeft hij ook niet gewonnen, maar zijn boek is ook meer voor de "volwassen jongeren", dus echt verwacht had hij het niet.Het meedingen naar de prijs heeft wel een tweede druk van zijn boek opgeleverd. En hij had wel een heel mooi juryrapport.En ik ben het daar helemaal mee eens:
Schitterend juryrapport voor Thijs de Boer
Gister ontving Thijs de Boer een schitterend juryrapport van de jury van de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs 2011. Zo schreven ze:
"Vogels die vlees eten van Thijs de Boer is een bijzonder debuut. Verontrustend, dat is de beste karakteristiek voor deze stilistisch ongekend knap geschreven verhalenbundel. De sarcastische ondertoon fungeert als dam tegen de harde werkelijkheid en maakt de verhalen schijnbaar draaglijk. Bijzonder knap is dat de zwarte humor van De Boer de thematiek zowel verluchtigt als versterkt.
Als een volleerd kortverhalenschrijver geeft hij zijn lezers slechts enkele aanknopingspunten, hoewel hij er toch in slaagt hen met een minimum aan woorden zijn vertellingen binnen te trekken. Die verhalen zijn stil, beeldend en bijna tastbaar in hun psychische gruwel. Zonder grote woorden te gebruiken raakt De Boer aan de angsten en onzekerheden die het leven ons brengt.
De jonge mensen die emotioneel met zichzelf overhoop liggen en doelloos door het leven zwalken vormen de rode draad in deze indringende verhalenbundel, waarmee De Boer in een keer zijn naam gevestigd heeft."
Zie ook:
zondag 22 mei 2011
Bericht via twitter en linkedln ontdekt op bibliotheek.nl.Toch maar even op mijn blog parkeren. Bibliotheekleden maken best veel gebruik van de diensten van de CDR, maar het mogen er nog meer worden.
Muziekcollectie CDR wordt opgenomen in NBC
Stichting Bibliotheek.nl en de Centrale Discotheek Rotterdam (CDR) gaan samenwerken. De partijen zijn overeengekomen dat de muziekcollectie van de CDR wordt opgenomen in de Nationale Bibliotheekcatalogus (NBC).
Uitgangspunt van de samenwerking is dat de CDR-collectie deel uitmaakt van de Collectie Nederland en vindbaar en aanvraagbaar moet zijn via de landelijke digitale infrastructuur. Door haar landelijke zichtbaarheid te vergroten zal CDR’s Muziekweb beter worden gevonden door muziekliefhebbers.
Margreet Teunissen, directeur van de CDR: 'Het is van groot belang dat de complete, mede uit publieke middelen opgebouwde cd-collectie en muziekinformatie makkelijk vindbaar wordt en beschikbaar is voor elke muziekliefhebber. Ook als het om muziek van jaren geleden gaat!'
Bibliotheek.nl en CDR zullen samen bepalen hoe eindgebruikers in de NBC naar muziek kunnen zoeken.
Via het GGC
De Nationale Bibliotheekcatalogus is een publiekscatalogus die het bezit van tenminste alle openbare bibliotheken en de KB op een eenvoudige manier ontsluit voor de eindgebruiker. De NBC is doorzoekbaar via een Open Index, die is verbonden met het GGC. De titel- en bezitsgegevens van de CDR zullen worden ingelezen in het GGC, maar de CDR zal in haar eigen systeem blijven catalogiseren.
Centrale Discotheek Rotterdam
De CDR is het expertisecentrum voor (opgenomen) muziek. Via Muziekweb stelt zij bibliotheekleden in de gelegenheid om muziek te lenen uit haar collectie van 400.000 cd’s en 15.000 muziekdvd’s. Ook biedt zij veel informatie over muziek waardoor de leden hun muzieksmaak kunnen ontwikkelen of vergroten.
Met haar diepgaande expertise, ruime muziekcollectie en hoogwaardige catalogusdata is de CDR van groot belang voor het bibliotheekstelsel. Vanuit deze positie kan CDR zorgen voor nieuwe verbindingen met het onderwijs, de publieke (radio) omroep en het Instituut voor Beeld&Geluid.
Meer informatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Johan Stapel, johan.stapel@bibliotheek.nl
Stichting Bibliotheek.nl en de Centrale Discotheek Rotterdam (CDR) gaan samenwerken. De partijen zijn overeengekomen dat de muziekcollectie van de CDR wordt opgenomen in de Nationale Bibliotheekcatalogus (NBC).
Uitgangspunt van de samenwerking is dat de CDR-collectie deel uitmaakt van de Collectie Nederland en vindbaar en aanvraagbaar moet zijn via de landelijke digitale infrastructuur. Door haar landelijke zichtbaarheid te vergroten zal CDR’s Muziekweb beter worden gevonden door muziekliefhebbers.
Margreet Teunissen, directeur van de CDR: 'Het is van groot belang dat de complete, mede uit publieke middelen opgebouwde cd-collectie en muziekinformatie makkelijk vindbaar wordt en beschikbaar is voor elke muziekliefhebber. Ook als het om muziek van jaren geleden gaat!'
Bibliotheek.nl en CDR zullen samen bepalen hoe eindgebruikers in de NBC naar muziek kunnen zoeken.
Via het GGC
De Nationale Bibliotheekcatalogus is een publiekscatalogus die het bezit van tenminste alle openbare bibliotheken en de KB op een eenvoudige manier ontsluit voor de eindgebruiker. De NBC is doorzoekbaar via een Open Index, die is verbonden met het GGC. De titel- en bezitsgegevens van de CDR zullen worden ingelezen in het GGC, maar de CDR zal in haar eigen systeem blijven catalogiseren.
Centrale Discotheek Rotterdam
De CDR is het expertisecentrum voor (opgenomen) muziek. Via Muziekweb stelt zij bibliotheekleden in de gelegenheid om muziek te lenen uit haar collectie van 400.000 cd’s en 15.000 muziekdvd’s. Ook biedt zij veel informatie over muziek waardoor de leden hun muzieksmaak kunnen ontwikkelen of vergroten.
Met haar diepgaande expertise, ruime muziekcollectie en hoogwaardige catalogusdata is de CDR van groot belang voor het bibliotheekstelsel. Vanuit deze positie kan CDR zorgen voor nieuwe verbindingen met het onderwijs, de publieke (radio) omroep en het Instituut voor Beeld&Geluid.
Meer informatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Johan Stapel, johan.stapel@bibliotheek.nl
zaterdag 21 mei 2011
maandag 9 mei 2011
Bericht in NRC van 7 mei: iPhone en Android-toestellen-bezitters let op en wees gewaarschuwd!
<b>Altijd online? Altijd onveilig
< Veel mensen hebben hun computer goed beveiligd, maar beseffen niet
dat ook hun telefoon gehackt kan worden.Marc Hijink
‘NEE!” ROEPT de erva-
ren Android-hacker uit. “Ik zou zelf mijn
mobiele tele-
foon nooit voor internetbankieren gebruiken.” De hacker – hij wil liever
niet met zijn naam in de krant – ban-
kiert alleen op zijn eigen pc, waar hij de webbrowser extra afschermt te-
gen cybercriminelen. Zulke opties heeft een smartphone niet. De com-
puter thuis is doorgaans beter bevei-
ligd.Het is moeilijk om niet voor de ver-
leidingen van een smartphone te val-
len: de rekenkracht van een volwaar-
dige computer, verpakt in een veder-
lichte gadget. Bijna de helft van de Nederlanders die z’n telefoonabon-
nement verlengt kiest voor zo’n ap-
paraat, met toegang tot talloze pro-
gramma’s (apps) en de mogelijkheid om vrijwel altijd online te zijn.
Maar beveiligingsbedrijf Syman-
tec waarschuwde vorige maand dat alle ingrediënten aanwezig zijn voor
grootschalig misbruik. ‘Er zijn zo-
veel smartphones in omloop dat cy-
bercriminelen hun aandacht op deze toestellen richten. Deapparaten wer-
ken met geavanceerde besturingssys-
temen die onvermijdbare kwetsbaar-
heden hebben.’ In 2010 telde Syman-
tec 163 serieuze lekken in smart-
phones. Het aantal applicaties met kwaadaardige code groeit. Google
verwijderde in maart bijvoorbeeld 52 verdachte Android-apps. Sommige
software was al 50.000 tot 200.000 keer gedownload.
Symantec verbaast zich erover dat cybercriminelen zich nog niet massa-
ler op smartphones storten. Het aan-
tal potentiële slachtoffers is groot: volgens schattingen worden er dit
jaar 375 miljoen smartphones en 50 miljoen tablet pc’s verkocht – meer
dan gewone computers. De twee ty-
pes besturingssystemen die in het oog springen zijn iOS, van de Apple
iPhone en iPad, en Google Android. Van de laatste worden elke dag ruim
350.000 toestellen verkocht. De meeste smartphonegebruikers voelen zich veilig. De eerste generatie slimme telefoons werd immers slechts sporadisch aangevallen door hackers. Het heeft ook een tijd ge-
duurd voordat mensen begrepen dat een computer beveiligd moet wor-
den. De I love you-worm die in 2000 miljoenen computers en servers plat-
legde, maakte dat goed duidelijk. Mensen kregen een mailtje met
‘iloffeffioU’ in het onderwerp; als ze op een link in het bericht klikten, ver-
anderde de worm bestanden op de computer en kopieerde hij zichzelf
naar alle contacten in hun emailpro-
gramma. De economische schade be-
droeg 5,5 miljard dollar. Het kostte Microsoft jaren om zijn software be-
ter te wapenen. Cybercriminelen speuren continu naar kwetsbaarheden in software om toegang te krijgen tot een computer. Na een geslaagde inbraak houden ze zich op de achtergrond. Dan maken ze winst met het stiekem versturen vanspam,het plunderen vanbankre-
keningen en doorverkopen van cre-
ditcardgegevens en persoonlijke da-
ta. De smartphone biedt nog meer ‘verdienmodellen’ dan de pc. Tele-
foons kunnen, zonder dat de gebrui-
ker er erg in heeft, naar dure num-
mers bellen of ongevraagd sms’jes versturen. Ook worden telefoons
vaak gebruikt als identificatiemid-
del, ter verificatie van elektronische betalingen of toegang tot beveiligde
b e d r ij f s n e t w e r k e n . In-app betalingen – geautomati-
seerde aanschaf binnen een pro-
gramma – vormen een ander risico. Eén klik is voldoende om iets te ko-
pen, zodat een cybercrimineel men-
sen simpel tot ongewenste uitgaven kan dwingen. Ook gevoelige gege-
vens worden vaak onveilig be-
waard. Zoals de Android-app van de Amerikaanse bank Wells Fargo: ge-
bruikersnaam, wachtwoord en het bankrekeningnummer werd opge-
slagen in leesbare tekstbestanden opde telefoon. Andere banken hebben
trouwens wel voorzorgsmaatregelen tegen misbruik ingebouwd. De Ra-
bobank-app vraagt voor betalingen naar onbekende rekeningnummers
een wachtwoord dat via een ander ap-
paraat, de random reader, moet wor-
den aangemaakt. Een Android hacken Android is het snelst groeiende mo-
biele besturingssyteem en daarom het meest in trek bij hackers encyber-
criminelen. Het is een bijna volledig open platform gebouwd op een Li-
nux-kern: de code is bekend, en Google stelt de winkel ook open voor
alle ontwikkelaars. Daarom is het niet moeilijk om kwaadwillende
software (‘m a l wa r e ’) te verspreiden:Google controleert apps alleen ach-
teraf. „Third party apps die je downlo-
adt uit de Android Market of zelf in-
stalleert zijn de meest gevoelige plek-
ken”, legt de Android-hacker uit. De malware wordt verpakt als een spel-
letje of een social networking app.De hacker heeft niet de indruk dat Goog-
le grondig controleert: “Het gros van de mailware wordt gesignaleerd
door andere partijen, zoals Android Po l i c e , waarna Google de apps in kwestie verwijdert.”
Veel apps vragen bij het installeren om veel meer rechten dan ze strikt
nodig hebben. Bijvoorbeeld een spel-
letje dat toegang wil tot je adressen-
boek. Gebruikers geven vaak klakke-
loos toestemming, met het risico dat ze hun persoonlijke data prijsgeven
aan mensen die erkwaad mee willen. De Android-hacker: “Daar werkt de
beste beveiliging niet tegen.”
Hoewel de eigenaar van een An-
droid-toestel normaal gesproken in-
logt op het zogeheten userniveau met beperkte rechten, kiezen som-
migen ervoor om administratierech-
ten te verkrijgen (in Linux-termen:inloggen als root, ook wel jailbreaking
genoemd). Dat stelt ze in staat om zelf alternatieve software op hun
smartphone te installeren. Met de bijbehorende risico’s: het illegale cir-
cuit bevat veel malware. Aande ande-
re kant kun je met root-toegang ook meteen de veiligheidsupdates ge-
bruiken zodra Google die via inter-
net beschikbaar stelt. Andere gebrui-
kers moeten wachten tot hun tele-
comprovider de update doorstuurt. Voor Android zijn al wel antivirus-
systemen op de markt. Kaspersky Mobility Security 9 bijvoorbeeld
(6,71 euro in de Android Market) dat bescherming belooft tegen malware
en ongewenste telefoontjes en sms’jes. Antivirussoftware biedt wei-
nig bescherming de allernieuwste lekken, de zogeheten zero day exploits
. Wel kun je gegevens met Kas-
persky versleutelen, prettig als de te-
lefoon in handen komt van een cri-
mineel. In dat soort gevallen is de te-
lefoon op afstand te wissen (remote wipe), op dezelfde manier zoals dat bij een iPhone of een BlackBerry kan. Als de ‘vinder’ van het toestel echter met-
een de simkaart verwijdert, werkt zo’n remote wipe niet.
De iPhone misbruiken Voor iOS, het besturingssysteem van
de iPhone en iPad, is amper veilig-
heidssoftware in omloop. iOS is een mobiele variant van OS X, het bestu-
ringssysteem van Apple en de com-
putermaker profileert zich graag als een veilig alternatief ten opzichte
van de concurrenten. In tegenstel-
ling tot bij Android moet de software in de App Store van Apple eerst goed-
gekeurd worden door Apple. Maar dat wil niet zeggen dat de iPhone on-
kwetsbaar is. Met name de webbrow-
ser, gebaseerd op dezelfde Webkit-
technologie die in de Android-brow-
ser zit, is gevoelig.
< Veel mensen hebben hun computer goed beveiligd, maar beseffen niet
dat ook hun telefoon gehackt kan worden.Marc Hijink
‘NEE!” ROEPT de erva-
ren Android-hacker uit. “Ik zou zelf mijn
mobiele tele-
foon nooit voor internetbankieren gebruiken.” De hacker – hij wil liever
niet met zijn naam in de krant – ban-
kiert alleen op zijn eigen pc, waar hij de webbrowser extra afschermt te-
gen cybercriminelen. Zulke opties heeft een smartphone niet. De com-
puter thuis is doorgaans beter bevei-
ligd.Het is moeilijk om niet voor de ver-
leidingen van een smartphone te val-
len: de rekenkracht van een volwaar-
dige computer, verpakt in een veder-
lichte gadget. Bijna de helft van de Nederlanders die z’n telefoonabon-
nement verlengt kiest voor zo’n ap-
paraat, met toegang tot talloze pro-
gramma’s (apps) en de mogelijkheid om vrijwel altijd online te zijn.
Maar beveiligingsbedrijf Syman-
tec waarschuwde vorige maand dat alle ingrediënten aanwezig zijn voor
grootschalig misbruik. ‘Er zijn zo-
veel smartphones in omloop dat cy-
bercriminelen hun aandacht op deze toestellen richten. Deapparaten wer-
ken met geavanceerde besturingssys-
temen die onvermijdbare kwetsbaar-
heden hebben.’ In 2010 telde Syman-
tec 163 serieuze lekken in smart-
phones. Het aantal applicaties met kwaadaardige code groeit. Google
verwijderde in maart bijvoorbeeld 52 verdachte Android-apps. Sommige
software was al 50.000 tot 200.000 keer gedownload.
Symantec verbaast zich erover dat cybercriminelen zich nog niet massa-
ler op smartphones storten. Het aan-
tal potentiële slachtoffers is groot: volgens schattingen worden er dit
jaar 375 miljoen smartphones en 50 miljoen tablet pc’s verkocht – meer
dan gewone computers. De twee ty-
pes besturingssystemen die in het oog springen zijn iOS, van de Apple
iPhone en iPad, en Google Android. Van de laatste worden elke dag ruim
350.000 toestellen verkocht. De meeste smartphonegebruikers voelen zich veilig. De eerste generatie slimme telefoons werd immers slechts sporadisch aangevallen door hackers. Het heeft ook een tijd ge-
duurd voordat mensen begrepen dat een computer beveiligd moet wor-
den. De I love you-worm die in 2000 miljoenen computers en servers plat-
legde, maakte dat goed duidelijk. Mensen kregen een mailtje met
‘iloffeffioU’ in het onderwerp; als ze op een link in het bericht klikten, ver-
anderde de worm bestanden op de computer en kopieerde hij zichzelf
naar alle contacten in hun emailpro-
gramma. De economische schade be-
droeg 5,5 miljard dollar. Het kostte Microsoft jaren om zijn software be-
ter te wapenen. Cybercriminelen speuren continu naar kwetsbaarheden in software om toegang te krijgen tot een computer. Na een geslaagde inbraak houden ze zich op de achtergrond. Dan maken ze winst met het stiekem versturen vanspam,het plunderen vanbankre-
keningen en doorverkopen van cre-
ditcardgegevens en persoonlijke da-
ta. De smartphone biedt nog meer ‘verdienmodellen’ dan de pc. Tele-
foons kunnen, zonder dat de gebrui-
ker er erg in heeft, naar dure num-
mers bellen of ongevraagd sms’jes versturen. Ook worden telefoons
vaak gebruikt als identificatiemid-
del, ter verificatie van elektronische betalingen of toegang tot beveiligde
b e d r ij f s n e t w e r k e n . In-app betalingen – geautomati-
seerde aanschaf binnen een pro-
gramma – vormen een ander risico. Eén klik is voldoende om iets te ko-
pen, zodat een cybercrimineel men-
sen simpel tot ongewenste uitgaven kan dwingen. Ook gevoelige gege-
vens worden vaak onveilig be-
waard. Zoals de Android-app van de Amerikaanse bank Wells Fargo: ge-
bruikersnaam, wachtwoord en het bankrekeningnummer werd opge-
slagen in leesbare tekstbestanden opde telefoon. Andere banken hebben
trouwens wel voorzorgsmaatregelen tegen misbruik ingebouwd. De Ra-
bobank-app vraagt voor betalingen naar onbekende rekeningnummers
een wachtwoord dat via een ander ap-
paraat, de random reader, moet wor-
den aangemaakt. Een Android hacken Android is het snelst groeiende mo-
biele besturingssyteem en daarom het meest in trek bij hackers encyber-
criminelen. Het is een bijna volledig open platform gebouwd op een Li-
nux-kern: de code is bekend, en Google stelt de winkel ook open voor
alle ontwikkelaars. Daarom is het niet moeilijk om kwaadwillende
software (‘m a l wa r e ’) te verspreiden:Google controleert apps alleen ach-
teraf. „Third party apps die je downlo-
adt uit de Android Market of zelf in-
stalleert zijn de meest gevoelige plek-
ken”, legt de Android-hacker uit. De malware wordt verpakt als een spel-
letje of een social networking app.De hacker heeft niet de indruk dat Goog-
le grondig controleert: “Het gros van de mailware wordt gesignaleerd
door andere partijen, zoals Android Po l i c e , waarna Google de apps in kwestie verwijdert.”
Veel apps vragen bij het installeren om veel meer rechten dan ze strikt
nodig hebben. Bijvoorbeeld een spel-
letje dat toegang wil tot je adressen-
boek. Gebruikers geven vaak klakke-
loos toestemming, met het risico dat ze hun persoonlijke data prijsgeven
aan mensen die erkwaad mee willen. De Android-hacker: “Daar werkt de
beste beveiliging niet tegen.”
Hoewel de eigenaar van een An-
droid-toestel normaal gesproken in-
logt op het zogeheten userniveau met beperkte rechten, kiezen som-
migen ervoor om administratierech-
ten te verkrijgen (in Linux-termen:inloggen als root, ook wel jailbreaking
genoemd). Dat stelt ze in staat om zelf alternatieve software op hun
smartphone te installeren. Met de bijbehorende risico’s: het illegale cir-
cuit bevat veel malware. Aande ande-
re kant kun je met root-toegang ook meteen de veiligheidsupdates ge-
bruiken zodra Google die via inter-
net beschikbaar stelt. Andere gebrui-
kers moeten wachten tot hun tele-
comprovider de update doorstuurt. Voor Android zijn al wel antivirus-
systemen op de markt. Kaspersky Mobility Security 9 bijvoorbeeld
(6,71 euro in de Android Market) dat bescherming belooft tegen malware
en ongewenste telefoontjes en sms’jes. Antivirussoftware biedt wei-
nig bescherming de allernieuwste lekken, de zogeheten zero day exploits
. Wel kun je gegevens met Kas-
persky versleutelen, prettig als de te-
lefoon in handen komt van een cri-
mineel. In dat soort gevallen is de te-
lefoon op afstand te wissen (remote wipe), op dezelfde manier zoals dat bij een iPhone of een BlackBerry kan. Als de ‘vinder’ van het toestel echter met-
een de simkaart verwijdert, werkt zo’n remote wipe niet.
De iPhone misbruiken Voor iOS, het besturingssysteem van
de iPhone en iPad, is amper veilig-
heidssoftware in omloop. iOS is een mobiele variant van OS X, het bestu-
ringssysteem van Apple en de com-
putermaker profileert zich graag als een veilig alternatief ten opzichte
van de concurrenten. In tegenstel-
ling tot bij Android moet de software in de App Store van Apple eerst goed-
gekeurd worden door Apple. Maar dat wil niet zeggen dat de iPhone on-
kwetsbaar is. Met name de webbrow-
ser, gebaseerd op dezelfde Webkit-
technologie die in de Android-brow-
ser zit, is gevoelig.
Abonneren op:
Posts (Atom)